Yer Elması Nedir, Nasıl Yenir ve Nasıl Pişirilir?

Yer elması, ayçiçeğinin akrabası bir bitkinin toprak altında oluşan yumrusudur. Hasadı sonbaharın sonunda başlar ve kış boyunca, ihtiyaç oldukça topraktan çıkarılarak sürer. Patates gibi fırında, tavada ya da çorbada pişirilir; patatesten farklı olarak çiğ de yenir. Kabuğu da yenir; soymak damak zevkine kalır.

Yer elması nedir?

Yer elması, Kuzey Amerika kökenli, çok yıllık bir ayçiçeği türüdür. Bitki bir buçuk ile üç metre boya ulaşabilir, sarı çiçekler açar. Yenen kısmı ise kökteki yumrulardır.

Yumrular genellikle uzunca ve yamru yumrudur, görünüşleriyle zencefil köküne benzer. Kabuk rengi açık kahverengiden beyaza, kırmızıya ya da mora kadar değişir. Çiğken çıtır bir dokusu ve hafif tatlı, cevizi andıran bir tadı vardır; pişmiş tadı patatese ve kerevize benzetilir.

Adına bakıp elmayla akraba sanılabilir, oysa elmayla bir bağı yoktur.

Yer elması ne zaman toplanır?

Yer elması sonbaharın sonundan kışın sonuna kadar toplanır. Yumrular kışı toprak altında geçirebilir ve soğuğa dayanıklıdır.

Bu yüzden bahçede yumruların hepsi birden çıkarılmaz; ihtiyaç oldukça bir bahçe çatalıyla topraktan alınır. Çok soğuk bölgelerde toprağın üzeri kesilmiş saplarla ya da kalın bir malçla örtülür, böylece soğuk günlerde de kazmak kolaylaşır. Hasattan sonra toprakta kalan küçük yumrular, bitkinin ertesi yıl aynı yerde yeniden çıkmasını sağlar.

Yer elması alırken nelere bakılır?

• Yumrular sert olsun, bastırınca yumuşamasın.
• Kabuk buruşmuş ya da kurumuş görünmesin.
• Daha düzgün biçimli yumrular temizlik ve soyma işini kolaylaştırır.
• Üzerinde toprak olabilir; yıkarken fırçayla temizlenir.
• Paketli alıyorsanız etiketteki tarihe ve saklama koşuluna bakın.

Yer elması soyulur mu, nasıl temizlenir?

Yer elmasının kabuğu yenir. Kabuğu bırakmak ya da soymak damak zevkine kalır; kabuğun daha belirgin, topraksı bir tadı vardır.

Kabuğuyla kullanacaksanız:

• Yumruları soğuk suda biraz bekletip toprağını yumuşatın.
• Bir sebze fırçasıyla, girintilerin arası dahil iyice ovun.
• Lifli ve kurumuş uçları bıçakla kesin.

Soyacaksanız:

• Önce bir kap soğuk suya yarım limonun suyunu sıkın.
• Yumruları soyacakla ya da küçük bir bıçakla soyun; çıkıntıları kesip ayırmak işi kolaylaştırır.
• Soyduğunuz her parçayı hemen limonlu suya atın, açıkta kalan yüzey çabuk kararır.
• Limon yerine biraz beyaz şarap sirkesi de kullanılabilir.

Yamru yumru biçimi yüzünden soymak zahmetli olabilir. Yumruları önce birkaç dakika haşlamak kabuğun daha kolay ayrılmasını sağlar.

Yer elması nasıl pişirilir?

Süreler yumruların büyüklüğüne ve doğrama biçimine göre değişir. Aşağıdakiler yaklaşık mutfak ölçüleridir:

• Fırın: Yaklaşık 2 cm’lik küpler ya da ikiye bölünmüş küçük yumrular zeytinyağı ve tuzla harmanlanıp tepsiye tek kat dizilir. Önceden ısıtılmış, yaklaşık 200 derece fırında (alt üst ısıtma) yarı sürede bir kez çevrilerek yaklaşık yirmi beş ile otuz beş dakika pişirilir. Çatal kolayca batıyor ve kenarlar kızarmışsa hazırdır; süre fırından fırına değişebilir.
• Tava: İnce dilimler orta ateşte yaklaşık on ile on beş dakika.
• Buharda: Dilimler yaklaşık on ile on beş dakika; bu yöntemde dokusunu korur.
• Haşlama: Yaklaşık on beş ile yirmi dakika; fazla haşlanırsa çabuk dağılır.
• Çorba: Soğanla kavrulduktan sonra suyla yaklaşık yirmi ile yirmi beş dakika pişirilir ve ezilir.

Çatalın ucu zorlanmadan girdiğinde yer elması pişmiştir.

Yer elmasıyla hangi yemekler yapılır?

• Fırında yer elması: Zeytinyağı, tuz ve kekik ya da biberiyeyle kızarana kadar pişirilir.
• Zeytinyağlı yer elması: Soğan, havuç ve limonla tencerede pişirilir, ılık ya da soğuk servis edilir.
• Yer elması çorbası: Soğan ve patatesle pişirilip ezilir, krema kıvamında bir çorba olur.
• Tavada yer elması: İnce dilimler tereyağında sarımsakla çevrilir.
• Çiğ salata: Çok ince dilimlenip limon ve zeytinyağıyla yeşilliklerin arasına eklenir.
• Cips: İnce dilimlenip fırında ya da tavada çıtırlaşana kadar pişirilir.

Fırın tarifindeki kuru kekik Şifa Köyü mağazasında bulunuyor.

• Kuru kekik ürün sayfası

Yer elması nasıl saklanır?

Yer elması bahçede genellikle ihtiyaç oldukça topraktan çıkarılır ve bekletilmeden kullanılır. Satın aldığınız yer elmasını yıkamadan, kâğıt havluya ya da kâğıt bir torbaya sarıp buzdolabının sebzeliğinde tutun ve kullanmadan önce yıkayın. Paketli üründe süre için etiketteki tarih ve talimat esas alınır.

Soyduğunuz yer elmasını pişirene kadar limonlu suda tutun; rengi açık kalır.

Yer elması ürün sayfasına nereden bakılır?

Şifa Köyü mağazasında yer elması için bir ürün sayfası bulunuyor; güncel bilgi için ürün sayfasına bakabilirsiniz.

• Yer elması ürün sayfası

Mevsimin diğer ürünlerini taze mevsim ürünleri ve sebzeler bölümlerinde görebilirsiniz.

• Taze Mevsim Ürünleri
• Sebzeler

Teslimat ayrıntıları mağazada yer alıyor; sorularınızı ekibimiz yanıtlıyor.

Özetle yer elması, ayçiçeğinin akrabası bir bitkinin kış boyunca topraktan çıkarılan yumrusudur. Fırçayla ovularak ya da soyulup limonlu suya alınarak hazırlanır; fırında, çorbada ya da çiğ salatada kullanılır.

Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; tıbbi ya da hukuki tavsiye değildir.

• İletişim

Sık sorulan sorular

Yer elması hangi bitkinin yumrusudur?

Yer elması, ayçiçeğinin akrabası bir bitkinin toprak altındaki yumrusudur. Kuzey Amerika kökenlidir. Patates gibi pişirilir, ondan farklı olarak çiğ de yenir. Yumruları yamru yumrudur ve zencefil köküne benzer. Adına rağmen elmayla bir bağı yoktur.

Yer elması hangi mevsimde topraktan çıkarılır?

Sonbaharın sonundan kışın sonuna kadar toplanır. Yumrular soğuğa dayanıklıdır ve kışı toprak altında geçirebildiği için bahçede ihtiyaç oldukça çıkarılır. Çok soğuk bölgelerde toprağın üzeri kesilmiş saplarla ya da kalın bir malçla örtülür, böylece soğuk günlerde de kazmak kolaylaşır.

Yer elmasının kabuğu soyulur mu?

Kabuğu yenir; soymak damak zevkine kalır. Kabuğuyla kullanacaksanız sebze fırçasıyla iyice ovun. Soyacaksanız parçaları kararmasın diye hemen limonlu suya alın. Yumruları önce birkaç dakika haşlamak kabuğun daha kolay ayrılmasını sağlar. Lifli ve kurumuş uçları bıçakla kesin.

Yer elması kaç dakikada pişer?

Yaklaşık 2 cm’lik parçalar önceden ısıtılmış, yaklaşık 200 derece fırında yirmi beş ile otuz beş dakikada, çatal kolayca batıp kenarlar kızarınca hazır olur. Buharda yaklaşık on ile on beş, haşlamada on beş ile yirmi dakika verilir. Süre doğrama biçimine ve fırına göre değişir.

Yer elması hangi yemeklerde kullanılır?

Fırında yer elması, zeytinyağlı yer elması, yer elması çorbası, tavada sarımsaklı yer elması, çiğ salata ve cips sık yapılan tariflerdir. Çiğ salatada çok ince dilimlenip limon ve zeytinyağıyla yeşilliklerin arasına eklenir; çorba için soğan ve patatesle pişirilip ezilir.